In Nederland voelt één op de tien kinderen in groep 6, 7 en 8 zich vaak of altijd eenzaam. Zo bleek uit eerder onderzoek uit 2024. Kinderen die zich niet of nauwelijks eenzaam voelen, geven hun leven gemiddeld een 8,3; kinderen die zich vaak eenzaam voelen een 6,6. Eenzaamheid heeft niet alleen emotionele impact, maar hangt ook samen met minder welzijn en slechtere schoolprestaties, een lager zelfbeeld, meer mentale klachten en zelfs latere fysieke gezondheidsproblemen.
“Eenzaamheid, dat is dat je het idee krijgt dat er niemand voor je is of dat er niemand van je houdt.”
Kinderpostzegels heeft op basis van deze inzichten een integraal programma ontwikkeld dat zich richt op drie leefwerelden van kinderen: de maatschappij, ouders/verzorgers en de basisschool. Voor de schoolcontext is het project Aanpak eenzaamheid onder kinderen in het basisonderwijs opgezet, met als doel eenzaamheid tijdig te signaleren en ernstige eenzaamheid te voorkomen. Als eerste stap binnen dit programma is er vervolgonderzoek gedaan, uitgevoerd door Universiteit Utrecht.
Omdat eenzaamheid vaak onzichtbaar is, richtte het vervolgonderzoek zich op hoe kinderen eenzaamheid zelf omschrijven, hoe zij het onderwerp in de klas zouden willen bespreken en hoe zij hierover met leerkrachten in gesprek willen gaan. Daarnaast is onderzocht in hoeverre leerkrachten dit onderwerp al bespreken, welke drempels zij ervaren en welke ondersteuning zij nodig hebben.
Uit dit onderzoek is gebleken dat eenzaamheid vaak onzichtbaar is. Juist daarom is het zo belangrijk om het gesprek erover te voeren. Maar wat hebben kinderen daarvoor nodig? En wat helpt leerkrachten om eenzaamheid in de klas te signaleren en bespreekbaar te maken?
In dit rapport lees je wat kinderen zélf belangrijk vinden in zulke gesprekken, én wat leerkrachten nodig hebben om hiermee aan de slag te gaan.
Voor kinderen uit groep 6, 7 en 8 ontwikkelden we daarnaast een kindvriendelijke infographic.
Het onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit Utrecht en is een initiatief van Kinderpostzegels, in samenwerking met Stichting De Kindertelefoon en Join Us.
Op naar de volgende stap!
Samen met verschillende partners ontwikkelen we materialen voor zowel kinderen als leerkrachten uit groep 6, 7 en 8. Hiermee leren zij meer over eenzaamheid, herkennen zij signalen eerder en krijgen zij handvatten om het onderwerp veilig en open te bespreken.
De materialen worden ontwikkeld samen met de eerdergenoemde organisaties, KiVa, Vreedzame School en Young Academy of Life.
Met veel dank aan onze sponsoren: Eén tegen eenzaamheid van Ministerie van VWS, SOD & Fie van der Hoop Fonds en de Noaber Foundation
Onderzoek 2024: 'Hoe kunnen we eenzaamheid voorkomen'
In 2024 deden de Universiteit Utrecht en het Verwey-Jonker Instituut in opdracht van Kinderpostzegels al onderzoek naar eenzaamheid onder kinderen. Van de resultaten schrokken we. In iedere schoolklas zitten twee tot drie kinderen die zich vaak tot altijd eenzaam voelen. Oók al op de basisschool.
Download het rapport 'Hoe kunnen we eenzaamheid voorkomen'.
Voor dit onderzoek is ook gebruik gemaakt van de representatieve data uit het 'Jong na corona' onderzoek. Dit onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut.
“Dat zoveel jonge kinderen zich eenzaam voelen, is heel zorgelijk. Vooral omdat we al weten wat de gevolgen op de lange termijn kunnen zijn. Eenzaamheid ondermijnt de sterke basis die ieder kind nodig heeft. En dat kan een leven lang doorwerken.”
- Sofie Vriends, directeur Kinderpostzegels